سام‌کافی‌رسترز

پانزده‌سالگی سام‌کافه | دوباره به جریان افتادن

دسته‌بندی
رویدادها و اتفاقات
تاریخ
۱۴۰۵/۸/۲۲
زمان مطالعه
۱۰ دقیقه

در سالی که گذشت فضاهای سام‌کافه در مجموع ۸۶ روز امکان میزبانی از مهمان‌هایمان را نداشتند.

 

در روزهایی که نگران رفت‌وآمد همکارانمان و امنیتشان بودیم، یا روزهایی که درها باز بوداما ریتم کار مثل قبل نبود، باز هم «تیم»  اولویت اصلی ما بود. به پشتوانه‌ی اعضای تیممان هر بار آماده‌ی از سر گرفتن کار  شدیم  تا باز میزبان مهمان‌هایمان باشیم.

 

از مهر ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۵، بیش از ۸۹۰ هزار  آیتم سرو کردیم. در همین مدت میزبان ۷۹۵٬۳۴۰ مهمان حضوری بودیم و ۵۲٬۷۹۵ سفارش آنلاین موفق را ثبت و ارسال کردیم.


در اسفند ۱۴۰۴، تعداد آیتم‌های فروخته‌شده از نزدیک ۷۶ هزار در ماه قبل به حدود ۳۳ هزار رسید. از فروردین تا خرداد ۱۴۰۵، این عدد سه ماه پیاپی بالا رفت و در خرداد دوباره از مرز ۸۰ هزار گذشت.

 

در میان انتخاب‌های مهمان‌ها، بعضی چیزها  آشنا ماندند. از بیش از ۳۴۰ هزار نوشیدنی بر پایه قهوه، بیش از یک‌سوم لاته و آمریکانو با ترکیب اختصاصی سام بودند. در تیر و مرداد ۱۴۰۵، نسخه‌های سرد همین دو نوشیدنی به دو رتبه اول رسیدند. چای سیاه در تمام دوازده ماه میان پنج محصول اول باقی ماند. در آشپزخانه هم سه غذای تازه و سه آیتم فصلی یا مناسبتی به منو اضافه کردیم و ساندویچ مرغ و پستو در تمام دوازده ماه در فهرست پرفروش‌ها حضور داشت.


پشت همان فنجان آشنا، تأمین قهوه سخت‌تر شده بود. از ابتدای مهر ۱۴۰۴ تا ابتدای شهریور ۱۴۰۵، نرخ دلار چیزی در حدود ۸۱ درصد بالا رفت. یعنی در شهریور برای خرید همان یک دلار، باید تقریباً ۱٫۸ برابرِ ابتدای مهر ۱۴۰۴ ریال می‌پرداختیم. برای ما که بخش اصلی از هزینه‌های تأمینمان به ارز وابسته است، این تغییر یعنی باید برای خرید بعدی دانه قهوه ریال بیشتری کنار می‌گذاشتیم، آن هم وقتی کمبود دانه سبز و دشواری واردات، زمان و هزینه خرید را نامطمئن‌تر کرده بود.

 

فروش ناخالص ریالی سام‌کافه نسبت به دوره مشابه قبل ۵۷.۸درصد و قیمت دلار ۸۱ درصد  رشد داشت. اما معادل دلاری فروش سام‌کافه حدود ۱۵٫۹ درصد کاهش یافت.

 

برای این مقایسه، فروش هر ماه را با نرخ دلار روز اول همان ماه تبدیل کردیم. در ۹ ماه از ۱۲ ماه، معادل دلاری فروش از ماه مشابه سال قبل کمتر بود. هم‌زمان، مهمان‌ها هم با هزینه‌های بالاتر زندگی روبه‌رو بودند و برای بعضی خرید روزانه قهوه دیگر به‌آسانی قبل در اولویت نبود. در تصمیم‌های قیمت‌گذاری باید هر دو طرف را می‌دیدیم. باید امکان خرید بعدی مواد اولیه را حفظ می‌کردیم و مهمان هم باید می‌توانست روی کیفیت قهوه و میزبانی‌ای که از سام می‌شناسد، حساب کند.


 کارگاه برشته‌کاری قهوه سام در این مدت حدود ۲۳ تا ۲۴ تن دانه سبز  از  ۹ کشور تأمین کرد. در ۵۲ جلسه سنسوری و ارزیابی، ۱٬۰۴۰ نمونه قهوه را بررسی کردیم. ۱۴ قهوه تازه معرفی شد و ۱۷ لاین قهوه در فضاهای سام سرو شد. بخش مهمی از کار پشت هر فنجان همین‌جاست، در انتخاب دانه، امتحان کردن روش‌های برشته‌کاری و چشیدن دوباره.


 تغییرات سال برای تیم ما هم ملموس بود. با تعطیلی سه فضای سام در تهران، همکاران آن فضاها به فضاهای دیگر منتقل شدند. در شیراز، برای راه‌اندازی فضای تازه ۱۹ همکار جدید جذب کردیم. در پایان شهریور ۱۴۰۵، ۱۳۸ نفر در سام کار می‌کردند.

 

تیم منابع انسانی در این سال ۱٬۲۹۶ رزومه دریافت کرد و  ۳۳۰ مصاحبه استخدامی انجام داد. در این مدت، ۱۰۰ همکار تازه به سام پیوستند.

 

۱۸ ارتقای شغلی و ۱۷ جابه‌جایی داخلی هم در همین دوره ثبت شد. ۳۸ دوره‌ی آموزشی با مجموع ۱۰۶ ساعت برگزار کردیم که ۹۴ نفر از همکارانمان در آن‌ها شرکت کردند. موضوع کلاس‌ها از قهوه و دم‌آوری تا میزبانی، گفت‌وگو، فرهنگ سازمانی و مهارت‌های حرفه‌ای را در بر می‌گرفت. در تیم بار هم نقش‌های جونیور و سرپرست بار به مسیر شغلی اضافه شدند تا قدم بعدی برای همکاران این بخش روشن‌تر باشد.

در گریدبندی باریستاها، از تمرین عصاره‌گیری اسپرسو و کار با شیر به دم‌آوری با V60 و نوشتن دستور تهیه نوشیدنی‌های خلاقانه رسیدیم. در دوره شهریور، از باریستاها خواستیم با قهوه‌ی ترکیبی سام یک اسپرسو و یک نوشیدنی تنظیمات خودشان آماده کنند و از نتایج آن شگفت‌زده شدیم. در برنامه گریدبندی، ۱۳ گواهی تخصصی صادر شد. نتیجه این تمرین‌ها را می‌شود پشت بار دید، وقتی باریستا طعم قهوه را می‌سنجد و عصاره‌گیری را بر اساس ارزیابی‌اش تنظیم می‌کند تا مهمان راحت‌تر درک کند چه طعمی در فنجانش می‌چشد.


شیراز نخستین تجربه سام‌کافه در شهری خارج از تهران بود. یکی از دلایل اصلی این انتخاب، دوستی دیرینه‌مان با «نشیمن» بود؛ برندی که در شیراز شکل گرفته و سال‌هاست در طراحی و تولید مبلمان کار می‌کند. در سال‌های همکاری، دقت تیم نشیمن به کیفیت ساخت و اصالت طراحی را از نزدیک دیده بودیم. راه‌اندازی سام‌کافه در شیراز فرصتی شد تا این همراهی را گسترش دهیم و به‌عنوان شریک، فضای تازه‌ای را با هم راه بیندازیم.

 

برای شروع کار، می‌خواستیم تجربه آشنای سام را در شهری با حال‌وهوای خودش ادامه دهیم. با کارخانه اسپروت، یک برند شیرازی، همکاری کردیم و در کمپین «وقت شیراز است، وقت دیدار است» از میزبانی، طبیعت و فرهنگ بومی منطقه گفتیم. پنج قهوه‌ی خاص از خاستگاه کلمبیا را اختصاصاً در فضای شیراز معرفی کردیم تا احتراممان به سلیقه‌ی دقیق مهمان‌های شیرازی در انتخاب قهوه را نشان دهیم.

 

در چهار ماه نخست فعالیتمان در شهر شیراز، میزبان ۲۵٬۴۴۶ مهمان بودیم. روایت آغاز کار این فضا هم پربازدیدترین محتوای صفحه اصلی اینستاگرام سام‌کافی‌رسترز در دوره‌ی گزارش بود.


 در طول سال ۲۰ کمپین اجرا کردیم. یکی از آن‌ها از چیزی شروع شد که مهمان‌ها هر روز با آن سروکار دارند؛ بسته‌بندی بیرون‌بر. تغییر این بسته‌بندی برای ما یک انتخاب آگاهانه بود. این تغییر با بازخوردهای منفی هم روبه‌رو شد. تلاش کردیم انتقادها را با احترام بشنویم و درعین‌حال به هدفمان پایبند بمانیم. ظرف‌های تازه از مواد بازیافتی ساخته شده‌اند و با قرار گرفتن در خاک تجزیه می‌شوند و به چرخه طبیعت برمی‌گردند، بی‌آنکه پسماند ماندگاری به جا بگذارند. شاید این تغییر قدم کوچکی به نظر برسد، اما با  آن بخش زیادی از ظرف‌های پلاستیکی را از کار روزمره سام‌کافه حذف کردیم و به این تصمیم افتخار می‌کنیم.

 

با تیم اتود، در کمپین «یک فصل مشترک» میزبان گفت‌وگو درباره اثر جنگ بر کسب‌وکارها شدیم. در آن روزها می‌خواستیم تجربه‌ی مدیرانی را بشنویم و ثبت کنیم که با اطلاعات محدود و با عدم قطعیت برای فروش، تأمین، نقدینگی، آینده تیم و بقای کسب‌وکارشان تصمیم می‌گرفتند. شنیدن این تجربه‌ها کمک می‌کرد بفهمیم هر تصمیم در چه شرایطی گرفته شده و چرا در روزهای بلاتکلیفی، کسب‌وکارهای مختلف ممکن است راه‌های متفاوتی پیش بگیرند.

 

در روز ملی یوزپلنگ ایرانی از خانه یوز گفتیم و بخشی از درآمد آن مناسبت را صرف تجهیز زیستگاهش در پارک ملی توران کردیم. مهمان‌ها هم با خرید محصولات کمپین و کمک به صندوق همراه شدند. این همراهی در منوی روزمره‌مان هم جایی دارد. نزدیک به سه سال است که بخشی از فروش شیربرنج به صندوق زی‌بن می‌رسد تا به حفاظت از تنوع زیستی ایران کمک کند.

 

در سالی که گذشت، ۴٬۲۸۱ شیربرنج برای محیط زیست ایران فروختیم.

 

در روزهایی که خبرها و پیامدهای جنگ بخش زیادی از توجه‌مان را گرفته بود، می‌خواستیم حفاظت از طبیعت هم در اولویت بماند. فرسایش خاک، کمبود آب و از دست رفتن زیستگاه‌ها معمولاً  آهسته‌تر پیش می‌روند و کمتر دیده می‌شوند، اما اثرشان بر زندگی مردم و ادامه کار بسیاری از کسب‌وکارها گاهی به‌اندازه بحران‌هایی مثل جنگ جدی است.

 

با همین نگاه، در برنامه خرس سیاه آسیایی با همکاری «زی‌بن» و «خرس و خرما»، خرمایی را عرضه کردیم که مردم محلیِ ساکن زیستگاه خرس تولید کرده بودند. از همین محصول آشنا شروع کردیم تا درباره پیوند زندگی و معیشت مردم با حفاظت از زیستگاه‌ها حرف بزنیم.


 در فضای سنایی، نمایش آثار هنرمندان مستقل و نوظهور ادامه داشت. در فضای ونک، با  همکاری «تهران‌زین» کارگاه ساخت زین تک‌برگ برگزار کردیم و آثاری از هنرمندان زین را به نمایش گذاشتیم. در دیگر فضاهای سام هم با گالری‌ها همکاری کردیم تا مهمان‌ها در رفت‌وآمدهای روزمره‌شان به کافه، فرصت دیدن آثار هنر معاصر ایران و آشنایی با هنرمندان را داشته باشند.

 

«زمینه» از سال ۱۳۹۶ این مسیر را دنبال می‌کند. در این سال‌ها، حدود ۳۲۰ اثر از حدود ۸۰ هنرمند در فضاهای سام‌کافه به نمایش درآمده است. دو شماره گاه‌نامه چاپی زمینه، با مجموع تیراژ هزار نسخه، راه دیگری بود برای اینکه گفت‌وگویی که از دیدن یک اثر در کافه شروع می‌شود، در خانه هم ادامه پیدا کند.


 تیم سام ایونتز بخشی از تجربه میزبانی سام را به فضاهای بیرون از کافه می‌برد. در انتخاب همکاری‌ها دقت می‌کنیم و سراغ برنامه‌هایی می‌رویم که هدف و حال‌وهوایشان با مسیر سام هم‌خوان باشد و بتوانیم شیوه میزبانی‌مان را در آن‌ها حفظ کنیم.

 

در سالی که گذشت، تیم سام ایونتز ۳۲ پروژه در تهران اجرا کرد؛ ۱۴ برنامه برای سازمان‌ها و شرکت‌ها و ۱۸ برنامه خصوصی. از پذیرایی در نمایشگاه صنعت ساختمان با همکاری کی‌دبلیوسی تا آماده کردن نوشیدنی سیب و نعنا و ساندویچ بوقلمون برای رویدادهای خصوصی، پذیرایی هر برنامه را متناسب با فضا و مهمان‌هایش طراحی کردیم.


 برای بعضی‌ها، آشنایی با سام از صفحه منو شروع می‌شود. بعضی‌ها هم بعد از نوشیدن یک قهوه در کافه، سراغش را در سایت می‌گیرند. در دوره گزارش با وجود محدودیت‌های دسترسی به اینترنت، ۲۷۳٬۶۲۴ بازدید از وب‌سایت و ۸۹۸٬۱۷۳ بار نمایش صفحه ثبت شد. صفحات منوی فضاها بیش از ۲۶۴ هزار بار دیده شدند. مسیر سفارش مستقیم را هم در دسترس‌تر کردیم و برای خرید کسب‌وکارها از وب‌سایت سام پیشنهادهایی در نظر گرفتیم.

 

گزارش صفحه‌ی اصلی اینستاگرام، تصویری تقریبی از سن مخاطبان همان صفحه به ما می‌دهد. حدود ۴۸ درصد بین ۲۵ تا ۳۴ سال و حدود ۳۰ درصد بین ۳۵ تا ۴۴ سال بودند. یعنی نزدیک به چهار نفر از هر پنج مخاطب این صفحه ، بین ۲۵ تا ۴۴ سال داشتند.

 

پس از محدودیتی که در این سال برای صفحه اصلی اینستاگرام سام‌کافی‌رسترز اعمال شد، فعالیتمان وقفه‌ای دو ماهه داشت.  

 

چند روز بعد از پایان بازه این گزارش، در مهرماه به مناسبت روز جهانی قهوه، در کانال‌های اینستاگرام و یوتیوب از آدم‌هایی گفتیم که هرکدام جایی در مسیر قهوه دارند. از کسی که دانه را پرورش می‌دهد تا کسی که وسط روز کاری‌اش چند دقیقه برای نوشیدن آن کنار می‌گذارد.

«قهوه به آدم‌های زیادی می‌رسد؛ قهوه از آدم‌های زیادی می‌گذرد»


 حالا که به پانزده‌سالگی سام‌کافی‌رسترز رسیده‌ایم، به وقفه‌های سال‌های قبل هم فکر می‌کنیم. به قرنطینه‌های کووید و دیدارهایی که عقب افتادند. به اتفاقات سال ۱۴۰۱. به ماه‌های جنگ و روزهایی که نتوانستیم میزبان باشیم. هر بار که جریان کار و دیدار قطع شد، سعی کردیم دوباره به جریان بیفتیم. زمین خوردیم و دوباره بلند شدیم. اگر مهمان‌ها دوباره برنمی‌گشتند و همکارانمان هر بار برای شروع دوباره کنار هم نمی‌ایستادند، از بعضی از آن روزها هرگز عبور نمی‌کردیم.

 

برای جشن پانزده‌سالگی، از همان بالا و پایین‌هایی می‌گوییم که با هم گذراندیم.

 

در رونق و کسادی، در جنگ و صلح، در سکوت و شلوغی، در دوری و دوستی، با ما بودید.

 

از شما که حتی بعد از روزهای دوری، دوباره به سام‌کافه برگشتید و از همکارانی که هر بار کافه را برای آن دیدار آماده کردند، سپاسگزاریم. پانزده‌سالگی سام را با یاد همین برگشتن‌ها جشن می‌گیریم.

گردآورنده: تیم بازاریابی سام‌کافه